Pestbeleid en sociale veiligheid

Online pestenAnti-pest programmaAnti-pestbeleid

Het tegengaan van pesten is een belangrijk onderwerp op veel scholen. De medezeggenschapsraad kan hierin een grote rol spelen. Door gebruik te maken van zijn instemmingsrecht of het onderwerp op de agenda te zetten na signalen van ouders. Maar waar moet je allemaal aan denken? En waar vind je belangrijke informatie? Wij geven tips.

Veiligheid, gezondheid en welzijn

Het onderwerp pesten maakt onderdeel uit van het beleid over veiligheid, gezondheid en welzijn. Daarover heeft de medezeggenschapsraad (MR) instemmingsrecht. Daarnaast kan de MR natuurlijk ook gebruik maken van het initiatiefrecht om zaken zelf bespreekbaar te maken.

Tegengaan pesten

De school is verantwoordelijk voor een veilig sociaal klimaat op school. In ieder geval heeft de school:

  • Beleid om pesten tegen te gaan.
  • Een vast aanspreekpunt waar ouders en leerlingen terecht kunnen.
  • Een instrument om ieder jaar te bekijken of leerlingen zich wel goed voelen op school.

Pestbeleid

Scholen hebben beleid om pesten tegen te gaan. Iedere school vult dit op een manier in die bij de school past. Er zijn daarom veel mogelijkheden. Veel scholen maken gebruik van een pestprogramma en/of een pestprotocol. Andere scholen nemen het beleid op binnen het algemene veiligheidsbeleid.

Pestprotocol

Een pestprotocol geeft ouders en leerlingen een duidelijk overzicht wat er gebeurt als er sprake is van een pestsituatie. Hierin staat in ieder geval welke stappen de school onderneemt na een melding van pesten en waar ouders en leerlingen terecht kunnen. Denk bijvoorbeeld aan het benoemen van de vertrouwenspersoon, informatie over hulp voor het kind en de aanpak van de pesters. Stichting School & Veiligheid geeft meer praktische tips voor het opstellen van een pestprotocol. Het is verstandig om het pestprotocol op te nemen in de schoolgids en een duidelijke plek op de schoolwebsite te geven.

Pestprogramma's

Scholen gebruiken vaak pestprogramma's om leerlingen bewust te maken van pestgedrag en het belang van een veilige sociale omgeving. Er is een groot aanbod van pestprogramma's. Niet ieder pestprogramma is even effectief of past bij elke school. Het kan dus een behoorlijke zoektocht zijn voordat de keuze op een programma valt. Het Nederlands Jeugdinstituut doet onderzoek naar de effectiviteit van pestprogramma's en maakte samen met Stichting School & Veiligheid een wegwijzer. Ook de Universiteit Utrecht heeft in samenwerking met andere organisaties onderzoek gedaan naar anti-pestprogramma's. De uitkomsten van deze onderzoeken kan de MR natuurlijk meenemen in de bespreking, of zelfs aanleiding zijn voor een gesprek over het wijzigen van het op school gebruikte programma.

Aanspreekpunt op school

Voor veel ouders is het vaak nog te onduidelijk bij wie ze terecht kunnen als hun kind gepest wordt. Er is dus een rol weggelegd voor de MR om hierin duidelijkheid voor ouders te creëren. Een aantal tips:

  • Benoem één eerste contactpersoon waar ouders en leerlingen contact mee op kunnen nemen.
  • Benoem een alternatief contactpersoon, in geval van vakantie, nood of conflict.
  • Geef aan waarmee, wanneer en hoe ouders en leerlingen de contactpersonen kunnen bereiken.
  • Neem deze informatie op in de schoolgids.

Monitoren veiligheidsbeleving leerlingen

Scholen moeten ieder jaar onderzoeken hoe leerlingen zich op school voelen. Daarbij vragen ze naar het voorkomen van incidenten op school en over de veiligheidsbeleving en het welbevinden van leerlingen. Veel gepeste kinderen houden dit voor zichzelf. Het is dus belangrijk om leerlingen zelf te bevragen over hun gevoel van veiligheid en pesten in het bijzonder. Aandachtspunten daarbij zijn het waarborgen van de privacy van leerlingen, het zorgen voor voldoende respons en het benoemen van specifieke onderwerpen zoals online pestgedrag en buitensluiten. Bedenk ook van tevoren welke uitslag aanleiding geeft om het beleid nog eens kritisch te bekijken. Individuele leerlingen horen natuurlijk altijd geholpen te worden. Wellicht is het mogelijk dat leerlingen bijvoorbeeld in een online vragenlijst zelf hun naam achter kunnen laten, zodat het aanspreekpunt voor pesten contact op kan nemen om hulp te bieden.

Online pesten

Pesten via online platformen, zoals whatsapp, facebook en snapchat, neemt toe. Het is dus belangrijk om samen af te spreken hoe de school omgaat met meldingen rondom online pesten. Vaak gebeurt dit na schooltijd en ontstaat er discussie over de verantwoordelijkheid van de school. Het spreekt bijvoorbeeld voor zich dat de school geen rol heeft bij pestgedrag binnen een sportteam. Het wordt ingewikkeld wanneer deze kinderen ook bij elkaar in de klas zitten en de leerling daardoor ook op school last heeft van het pesten. Kortom, waar pesten begint en ophoudt is niet simpelweg aan het schoolterrein vast te pinnen. Het onderwerp behoeft dus specifieke aandacht. U kunt hierbij denken aan vragen als:

  • Hoe gaan we om met pestgedrag in whatsapp groepen?
  • Wat doen we met meldingen over seksueel getinte berichten?
  • Wat valt binnen de verantwoordelijkheid van de school en wat niet?
  • Op welke manier betrekken we ouders?
  • Op welke manier informeren we ouders en leerlingen over online pesten in het algemeen?

Stichting School & Veiligheid heeft veel informatie over het aanpakken van online pesten.

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?