Praat mee over opvoeden en onderwijs

Laat je stem horen en meld je nu aan voor het Landelijk Ouderpanel.

Direct aanmelden

Aanpassing schooladvies blijft vaak achterwege bij beter gemaakte eindtoets

  • Arline Spierenburg
  • Nieuws

In een brief aan de Tweede Kamer is de jaarlijkse analyse van de resultaten van de schooladviezen en eindtoetsen in groep 8 gepresenteerd. Slechts 1 op de 5 leerlingen met een hogere score op de eindtoets dan bij het schooladvies kreeg in 2016 ook echt een hoger advies. Een van de oorzaken daarvan is dat er nog steeds scholen zijn die het advies niet willen heroverwegen en aanpassen bij een beter gemaakte eindtoets. ‘Dat is zeer ongewenst en ook in strijd met de wet.’, aldus staatssecretaris Dekker in zijn brief.

Cijfers 2016

Voor de duidelijkheid volgt hieronder eerst een aantal cijfers over schooladvies en eindtoets in het jaar 2016:

  • ruim 185.000 leerlingen in groep 8 maakten een eindtoets;
  • 62.000 leerlingen maakten de eindtoets beter dan het schooladvies en hebben daarmee recht op heroverweging. Dat is een derde van het totaal aantal leerlingen dat de eindtoets heeft gemaakt;
  • 12.700 leerlingen kregen na heroverweging een daadwerkelijke aanpassing, dat is slechts 1 op de 5 van de leerlingen;
  • bijna 50.000 leerlingen kregen geen aanpassing; 4 van de 5 leerlingen dus niet.
  • het aantal leerlingen dat de toets beter maakte dan het advies is licht gestegen naar 29,5 procent;
  • het aantal leerlingen dat de toets slechter maakte dan het advies is licht gedaald naar 34,3 procent;
  • het aantal leerlingen van wie uitslag van toets en advies hetzelfde zijn, is gelijk gebleven, nl. 35,6 procent.

Merendeel leerlingen krijgt geen aanpassing

Ten opzichte van 2015 zijn er in 2016 wel meer aanpassingen van het schooladvies geweest. Toch is de stijging nog erg voorzichtig. In 2015 kreeg 1 op de 6 leerlingen (17%) een aanpassing, in 2016 1 op de 5 leerlingen (20%). Het merendeel van de leerlingen krijgt nog steeds geen aanpassing van het advies, terwijl ze de toets wel beter hebben gemaakt en voor heroverweging in aanmerking komen.

De analyse laat verder zien dat een aanzienlijke groep scholen niet of nauwelijks het advies aanpast. Dat is in strijd met de wet omdat de school de plicht heeft voor elke leerling te overwegen of het advies wordt bijgesteld. De inspectie gaat met scholen die geen of opvallend weinig aanpassingen deden in gesprek.
RTLnieuws onderzocht de cijfers ook en meldt dat van alle scholen waarvan meer dan 10 leerlingen in aanmerking kwamen voor een verhoogd schooladvies liefst 815 weigerden om ook maar van één leerling het advies aan te passen. Ook is in het overzicht van RTLnieuws te zien of en hoeveel adviezen per school zijn aangepast.

Onterechte afspraken in plaatsingswijzers

Binnen samenwerkingsverbanden kunnen regionale afspraken gemaakt worden tussen basisscholen en middelbare scholen over de overstap van leerlingen naar het middelbaar onderwijs. Deze afspraken staan in zogenoemde plaatsingswijzers. Uit recent onderzoek naar plaatsingswijzers blijkt dat in het merendeel van de regio’s nog steeds de afspraak geldt om (bij voorkeur) enkelvoudige schooladviezen te geven. Eerder al gaf staatssecretaris Dekker scholen duidelijk te kennen dat dit ongewenst is. Om aan deze situatie een einde te maken is nu een wetvoorstel in voorbereiding om dergelijke afspraken onmogelijk te maken.
Juist leerlingen die hun eindtoets een halve schoolsoort of meer beter maakten lopen door deze onterechte afspraken in plaatsingswijzers hun aanpassing van het schooladvies mis. Ze missen daarmee de kans om in een gecombineerde brugklas zelf te laten zien welk niveau het beste past.  

Stijging aantal meervoudige adviezen

Een positieve ontwikkeling is dat het percentage meervoudige adviezen in vergelijking met 2015 is gestegen van 15 naar ruim 19 procent. Deze stijging is te zien over alle schoolsoorten, dus van vmbo-bl/kl tot en met havo/vwo. Dat is een goede ontwikkeling. Niet voor alle leerlingen in groep 8 is namelijk al goed duidelijk welke schoolsoort het beste vervolgonderwijs is. Juist voor deze leerlingen is een meervoudig advies een belangrijke kans om in de brugklas zelf te laten zien welke afdeling het beste past.

Gelijke kansen

Uit onderzoek van de inspectie in het voorjaar van 2016 bleek dat kinderen van lager opgeleide ouders bij dezelfde toetsuitslag gemiddeld een lager schooladvies krijgen. Het ministerie van onderwijs laat in vervolg hierop verder onderzoeken of een lager opleidingsniveau van ouders ook leidt tot minder aanpassingen van het schooladvies. 
In de aanpak van de Gelijke Kansen Alliantie komt geld en ruimte beschikbaar om juist deze leerlingen en hun ouders te ondersteunen. Ouders & Onderwijs gaat met gesprekken in het land ouders opzoeken om o.a. te horen hoe hun ervaringen bij de overgang van basisschool naar voortgezet onderwijs zijn.

Hoogte van de schooladviezen

Bij het onderzoek naar de resultaten van 2015-2016 is ook gekeken naar hoogte van de schooladviezen. Over de hele linie is sprake van een zeer lichte stijging van het gemiddelde advies. Het valt op dat het aandeel schooladviezen vwo al een aantal jaren stijgt.

Minder dan de helft van de leerlingen zelfde uitkomst schooladvies en eindtoets

Bij de vergelijking tussen schooladvies en eindtoets valt op dat slechts 35 procent van de leeringen dezelfde uitkomst heeft voor het schooladvies en de eindtoets. Verder maakt bijna 35 procent van de leerlingen de eindtoets beter en bijna 30 procent van de leerlingen maakt de toets slechter. Dit roept de vraag op of de huidige combinatie van schooladvies en eindtoets passend en geschikt is om een goede voorspelling over toekomstige schoolcarrière van leerlingen te geven. 

Ouders en ouders in de medezeggenschap

Ouders & Onderwijs is vorig jaar gestart met een langlopend onderzoek naar de ervaringen van ouders met de overgang van de basisschool naar het middelbaar onderwijs. 
Verder is het zowel voor individuele ouders als voor ouders in de medezeggenschap is het interessant en raadzaam te kijken in het overzicht van RTL nieuws of en hoeveel aanpassingen in het schooladvies de school van uw kind heeft gedaan.
Met beide bronnen van informatie kan het gesprek op school gevoerd worden over de wijze waarop het schooladvies tot stand komt en hoe die in verhouding staat tot de eindtoets. 

Reacties en vragen

Reageren op bovenstaande? Eigen ervaringen met schooladvies en eindtoets met ons delen? Laat het ons weten via onderstaand formulier. 

Vragen over schooladvies of eindtoets? Kijk voor meer informatie op onze site. Antwoord niet gevonden? Stel dan uw vraag via vraag@oudersonderwijs.nl of bel kosteloos met 0800 – 5010 op schooldagen tussen 10.00 – 15.00.

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?

Reacties

Praat mee

* = Verplicht veld