Leerlingen niet mee op schoolreis door hoge ouderbijdrage

  • Marieke Boon
  • Nieuws
Leerlingen niet mee op schoolreis door hoge ouderbijdrage

Aan ouders worden flinke bedragen gevraagd voor reizen en excursies naar het buitenland. Als deze vrijwillige bijdrage niet wordt betaald, mag een kind niet mee. De meeste ouders betalen deze bijdrage, maar wanneer ouders dit niet kunnen, zijn leerlingen hiervan de dupe. 

In de uitzending van 28 april 2018 brengt het consumentenprogramma Kassa (BNN/VARA) de ouderbijdrage voor school- en studiereizen in beeld. Vele tienduizenden ouders van kinderen in het basis en voortgezet onderwijs zijn niet in staat de stijgende ouderbijdrage te betalen. Voor duizenden zijn de kosten van de schoolreis, die vaak bovenop een 'algemene' bijdrage komen, helemaal niet meer op te brengen. Het gevolg is dat veel kinderen niet mee mogen op schoolreis en schoolwerk moeten maken terwijl hun klasgenoten op reis gaan. Dit blijkt wederom uit een onderzoek dat Ouders & Onderwijs samen met Kassa (BNN/VARA) onlangs hield onder ruim 1.200 ouders.  

Hogere ouderbijdrage op voortgezet onderwijs

In het basisonderwijs betalen ouders meestal een bijdrage tussen de 30 en 60 euro. In 7% van de gevallen is dat bedrag hoger dan 90 euro. In het voortgezet onderwijs zijn de bedragen flink hoger en betaalt de helft van de ouders meer dan 90 euro voor de 'algemene' bijdrage. Dat bedrag is volgens 1 op de 5 ouders gestegen ten opzichte van vorig jaar. De meeste ouders (88%) betalen de ouderbijdrage. Toch vindt 1 op de 5 ouders dat de bijdrage best wat lager kan. De ouderbijdrage wordt door veruit de meeste ouders als een verplichting gevoeld. 

Aparte bijdrage voor schoolreis of studiereis

Voor schoolreisjes op de basisschool zijn de meeste ouders tot 30 euro per kind kwijt. Op het voorgezet onderwijs ligt ook dat bedrag aanzienlijk hoger. 1 op de 3 ouders betaalt meer dan 100 euro voor de studiereis of excursie(s). Dat bedrag kan oplopen tot meer dan 1.000 euro, blijkt uit aanvullend onderzoek van Kassa. Meestal wordt de bijdrage hiervoor apart gevraagd, naast de algemene ouderbijdrage. Dat is één van de redenen waardoor voor ouders bijvoorbeeld vaak niet duidelijk is dat ook de bijdrage voor een verplichte schoolactiviteit vrijwillig moet zijn. 

Niet mee mogen

Soms mogen kinderen niet deelnemen aan een activiteit wanneer de ouderbijdrage niet is betaald. 1 op de 5 ouders heeft hier ervaring mee. Bij de schoolreisjes of studiereis ligt dat nog hoger. In het basisonderwijs herkent 1 op 4 ouders dit. In het voortgezet onderwijs 1 op de 3 ouders. Vaak wordt bij het verzoek tot betalen aangegeven dat een kind niet meekan als er niet betaald wordt.  
Stichting Leergeld, die schoolgaande kinderen van sociale minima financieel ondersteunt, ziet deze problemen terug in de praktijk. ‘Wij ondersteunen alleen educatieve reizen die niet te ver weg gaan en niet te duur zijn”, vertelt directeur Gaby van den Biggelaar. ,,Helaas zien wij een toename van het aantal ‘funreizen’, waardoor wij mensen moeten teleurstellen. Het is heel verdrietig dat een kind hierdoor niet mee op schoolreis kan. Dat betekent heel veel voor zijn verdere leven. Scholen zouden moeten zorgen dat iedereen mee kan op schoolreis. Zeker als je bedenkt dat in elke klas twee tot drie kinderen komen uit gezinnen die onder de armoedegrens leven."

Leerlingen dupe van vrijwillige bijdrage

Het merendeel van de ouders ervaart vrijwillige ouderbijdragen niet als zodanig. Mensen voelen zich onder druk staan. Het betalen van bijdragen is op veel scholen voorwaarde om mee te mogen op bijvoorbeeld de schoolreis. Kinderen zijn er de dupe van als ouders niet kunnen betalen. Het moet klip en klaar zijn dat scholen kinderen niet mogen buitensluiten van activiteiten als de ouderbijdrage of aanvullende schoolkosten niet worden betaald. In Nederland geldt immers het principe dat het onderwijs kostenloos is. Activiteiten georganiseerd door een school zijn voor alle leerlingen toegankelijk. Dat is helaas niet op alle scholen zo. Dit onderzoek laat zien dat de problematiek zelfs groter wordt. Ouders & Onderwijs blijft zich ervoor inzetten dat bijdragen voor schoolactiviteiten altijd vrijwillig zijn, en dat geen kind wordt uitgesloten als er voor hem of haar niet wordt betaald. 

Meer over het onderzoek

De enquête is ingevuld door 1.206 respondenten, waarvan 868 ouders van leerlingen in het basisonderwijs en 338 ouders van leerlingen in het voortgezet onderwijs. De vragenlijst is zowel onder het Landelijk Ouderpanel als open via social media uitgezet. De representativiteit van de respondenten is onbekend. De uitkomsten zijn dus niet gecorrigeerd voor de mate waarin zij de ouderpopulatie niet gelijkmatig weerspiegelen. De vragenlijst (19 vragen) bestond uit twee delen: algemene vragen over de ouderbijdrage en specifieke vragen over het schoolreisje/excursie. Wil je meer weten over het onderzoek? Neem dan contact op met Marieke Boon.

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?