Leerlingen nooit buitensluiten door ouderbijdrage

  • Nieuws

De regels over de vrijwillige ouderbijdrage zijn duidelijk maar in de praktijk worden ze niet altijd goed toegepast. Voor ouders is vaak niet helder wat scholen mogen vragen en wat de consequenties voor hun kind zijn. Daarvan worden leerlingen de dupe. Soms mogen kinderen zelfs niet meedoen aan een activiteit of gebruikmaken van onderwijsmogelijkheden. De minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs spreekt nu uit dat hij wil dat alle scholen zich houden aan de wet en dat er niet langer leerlingen worden buitengesloten. 

Is er een verschil tussen verplichte en vrijwillige ouderbijdrages? Wat hoort daar eigenlijk bij? Kunnen ze mijn kind uitsluiten van activiteiten of van onderwijsmiddelen als ik niet betaal? Moet ik zelf een iPad aanschaffen voor school? Het informatiepunt van Ouders & Onderwijs beantwoordt al jaren telkens weer vragen hierover. Daarnaast werken we mee aan het verduidelijken van de situatie rond de bijdragen van ouders voor het onderwijs van hun kinderen.

Maximum ouderbijdrage

De Tweede Kamer vroeg met een motie de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs om een maximum te stellen aan de ouderbijdrage. Een oplossing voor de praktijk van hoge en onduidelijke ouderbijdragen zou zijn dat er een maximum aan wordt gesteld, zo was de gedachte van de Kamerleden. De minister heeft na deze uitspraak van de Tweede Kamer onderzoek laten doen. Hij komt nu in een brief terug op de politieke vragen, op de uitkomsten van het onderzoek en hij zet piketpalen voor een praktijk waarin niet langer kinderen worden buitengesloten. 

Conclusies minister

De wettelijke regels rond de ouderbijdrage zijn toereikend, zo schrijft de minister, als ze goed worden toegepast. Het belangrijkste principe is dat de deelname van kinderen aan het onderwijs niet afhankelijk is van een bijdrage van de ouders. Onderwijs is gratis voor alle kinderen. Toch wordt deze regel niet overal goed en duidelijk uitgevoerd, en is er bij ouders verwarring over welke bijdragen scholen mogen vragen, zo stelt de minister vast. 

Het onderzoek wijst uit dat het stellen van een maximum aan de ouderbijdrage niet de belangrijkste problemen zou oplossen. Verschillende betrokken partijen gaven hun visie tijdens het onderzoek. Ook Ouders & Onderwijs en scholierenorganisatie LAKS hebben bijgedragen. Zij zien als belangrijkste probleem de uitsluiting van leerlingen voor onderwijsactiviteiten of onderwijsmiddelen als ouders niet betalen, en dat ouders zich ten onrechte gedwongen voelen te betalen voor bijdragen die vrijwillig moeten zijn.

Geen kind buitenspel

De brief van de minister stelt duidelijke kaders. Een kind mag nooit last hebben van het wel of niet betaald worden van ouderbijdragen. Als ouders niet willen of kunnen betalen, mag dit nooit betekenen dat een kind wordt uitgesloten van leermiddelen, activiteiten of programma's. Ouders mogen niet onder druk worden gezet om ouderbijdragen te betalen.

Met de duidelijkheid van de brief van de minister komt een eind aan de dubieuze praktijk van scholen die tegen ouders zeggen dat schoolkosten door hen moeten worden betaald. De minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs draagt de onderwijssector op om de toepassing van vrijwillige ouderbijdragen met ingang van het volgende schooljaar voor ouders helder te regelen. De minister wil met PO-Raad en VO-raad (de organisaties van de basis- en de middelbare scholen) en Ouders & Onderwijs en LAKS vóór het begin van het komende schooljaar duidelijke afspraken langs de genoemde lijnen maken. Hij wil ook dat ouders daar dan over zijn bericht. Mocht het overleg niet leiden tot voor ouders en leerlingen toereikende afspraken, dan zal hij zich erover buigen of alsnog nodig is de wet aan te passen.

Toezicht

Een laatste belangrijk punt in de brief van de minister aan de Tweede Kamer is dat de Onderwijsinspectie voortaan in het toezicht actief de toepassing van ouderbijdragen te gaan controleren. Voor de duidelijke toepassing van regels is immers bevorderlijk dat scholen er op worden aangesproken als ze zich niet aan de regels houden.

Altijd vrijwillig

Ouderbijdragen zijn dus altijd vrijwillig. Alle kosten waarvoor bij ouders gevraagd wordt om een bijdrage vallen onder de vrijwillige ouderbijdrage. Er is dus geen onderscheid tussen verplicht of vrijwillig door ouders te betalen kosten. De enige uitzondering hierop is een aanvullend lesaanbod op eigen verzoek van de leerling, waarbij een volledig gelijkwaardige reguliere onderwijsvorm beschikbaar is. Dit speelt bijvoorbeeld voor tweetalig onderwijs. Een leerling kan hiervoor kiezen naast de reguliere variant. 

Schoolreizen, digitale leermiddelen, excursies?

Bij schoolreizen, digitale leermiddelen, excursies, hoogbegaafdheidsonderwijs geldt dat een bijdrage van ouders altijd vrijwillig is. Het mag dan ook niet te merken zijn voor een kind of zijn ouders de bijdrage betaald hebben. Alle kinderen gaan mee op schoolreis, hebben de beschikking over verplicht voorgeschreven digitale leermiddelen en gaan mee op de excursies, zo wil de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs.

Ouders niet goed op de hoogte

Uit een onderzoek dat we vorig jaar hebben gehouden (www.staatvandeouder.nl) onder ruim 1000 ouders bleek onder andere dat ouders niet goed op de hoogte zijn van de vrijwilligheid van de ouderbijdrage. 51% van de ouders was hierover geinformeerd. Ook ervaren de meeste ouders de ouderbijdrage als verplichtend. 

Melden overtredingen

Ouders kunnen bij Ouders & Onderwijs vragen stellen over ouderbijdragen. Ook kunnen ouders bij ons terecht als ze merken dat de regels in de praktijk worden overtreden. We adviseren u in de te nemen stappen en nemen uw signalen mee in het overleg met het ministerie, de onderwijssector en de Onderwijsinspectie. Samen werken we zo aan vrij toegankelijk onderwijs voor alle kinderen.

Neem met vragen en signalen contact op met het Informatiepunt van Ouders & Onderwijs via 0800-5010 of vraag@oudersonderwijs.nl. 

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?