Makkelijker gebruik leerlinggegevens inbreuk op privacy leerling

  • Marieke Boon
  • Nieuws

Niet veel meer dan een bundeling van bestaande wettelijke regelingen noemt de minister het. Maar wie verder kijkt en leest, constateert een aantal aanpassingen met gevolgen voor de privacy van leerlingen. Ouders & Onderwijs ziet op twee punten zwaarwegende bezwaren om de wet als hamerstuk af te doen. We vragen de Kamer om een zorgvuldige behandeling en een gedegen afweging van het recht op privacy van leerlingen. 

Het Wetsvoorstel register onderwijsdeelnemers moet ervoor zorgen dat de gegevens van leerlingen makkelijker en flexibeler gebruikt kunnen worden door het ministerie, onderwijsinstellingen, gemeenten en mogelijke andere belanghebbenden. Dit wetsvoorstel is onlangs door Minister Engelshoven (D66) bij de Tweede Kamer ingediend. De bespreking van de wet is gepland voor 5 juli. 

Alle gegevens van leerlingen samenvoegen

In dit wetsvoorstel worden bestaande gegevensbestanden van leerlingen en het onderwijs samengevoegd. Daardoor ontstaat meer overzicht over de gegevens die er zijn en het gebruik daarvan. De gegevens van leerlingen worden onder andere gebruikt door de Onderwijsinspectie, de leerplicht, gemeenten maar ook door scholen en andere belanghebbende organisaties. Deze samenvoegen zou nauwelijks iets veranderen voor de privacy van leerlingen aldus de minister. 

Inbreuk op privacy leerlingen

Ouders & Onderwijs voorziet op ten minste twee punten een ernstige inbreuk op de privacy van leerlingen. In de eerste plaats mag de minister straks zelfstandig bepalen welke gegevens verzameld mogen worden en met wie die gedeeld mogen worden. Nu is dat wettelijk vastgelegd zoals de nieuwe Algemene Verordening Gegevensbescherming voorschrijft. Zowel de Raad van State als de Autoriteit Persoonsgegevens benoemen in hun reactie op de wet dit gevaar. De Raad van State adviseert om de doelen waarvoor de gegevens verzameld worden niet aanpasbaar te maken en in de wet zelf vast te leggen. Ouders & Onderwijs onderschrijft dit advies. Op die manier vindt bij wijziging van de gegevensverzameling steeds een parlementaire afweging plaats over nut en noodzaak van gegevensverzameling en de inbreuk op de privacy van leerlingen. De Autoriteit Persoonsgegevens vindt dat de artikelen over het gebruik van gegevens onnodig ruim geformuleerd zijn. De toezichthouder vreest zo een glijdende schaal doordat "de kans toeneemt dat de persoonsgegevens voor andere doelen zullen worden gebruikt dan oorspronkelijk was bedoeld". Door het bij elkaar brengen van gegevens in één wettelijke regeling ontstaat "een completer beeld van de onderwijsdeelnemers" en dat leidt daardoor "juist tot een grotere inbreuk op de persoonlijke levenssfeer”.

Voortgang leerlingen naar basisschool

In de tweede plaats wordt straks de voortgang van leerlingen op het voortgezet onderwijs tot en met leerjaar drie teruggekoppeld naar de basisschool. Hiermee wil de minister de kwaliteit van het schooladvies vergroten. De minister geeft aan dat het vooral nuttig is om de schooladviezen, waarover de basisschool destijds twijfelde, te kunnen evalueren. Ouders & Onderwijs vindt deze inbreuk op de privacy van leerlingen niet in verhouding staan tot het nut en noodzaak van het delen van deze gegevens met derden. Het betekent dat gegevens van kinderen met naam en toenaam worden teruggekoppeld naar een basisschool waar zij zelf op dat moment geen actieve relatie meer mee hebben. Heel veel leerlingen, en hun ouders, zullen daar geen behoefte aan hebben of vinden dat zelfs bezwaarlijk. Voor de betreffende leerling heeft deze gegevensverstrekking ook geen enkel nut. Waar de AVG oproept tot dataminimalisatie worden hier structureel teveel gegevens van individuele leerling verzameld. Serieus werken aan verdere verbetering van de kwaliteit van het schooladvies is op andere en wetenschappelijk verantwoorde manier mogelijk zonder daarvoor de gegevens van kinderen met naam en toenaam terug te koppelen naar een basisschool. 

Zorgvuldige behandeling wetsvoorstel

Ouders & Onderwijs roept de Kamer op tot een zorgvuldige behandeling van dit wetsvoorstel en een gedegen afweging van het recht op privacy van leerlingen. Dit grondrecht mag niet zomaar teniet gedaan worden. 
 

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?