Praat mee over opvoeden en onderwijs

Laat je stem horen en meld je nu aan voor het Landelijk Ouderpanel.

Direct aanmelden

OESO en het Nederlandse onderwijs

  • Arline Spierenburg, Lotte Cats
  • Nieuws

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bracht een rapport uit over het Nederlandse onderwijs. Het onderwijs in Nederland is goed, maar de kansenongelijkheid neemt toe. Leerlingen zijn minder gemotiveerd dan in andere landen en voor leerkrachten liggen er kansen om te verbeteren. Het rapport gaat ook in op de betrokkenheid van ouders, de voor- en vroegschoolse educatie en de rol van schoolleiders en schoolbesturen.

Het rapport is op 25 mei gepresenteerd. Kamerleden kregen in een brief een samenvatting van het onderzoek.  

Basis in orde 

Het Nederlandse onderwijs is volgens de meeste OESO-meetpunten sterk en zelfs beter dan in veel andere landen. Dat is een prima basis. Leerlingen presteren gemiddeld goed, de kwaliteit van de scholingsprogramma's en examens zijn in orde. Dit positieve beeld komt mede door de zelfstandigheid van scholen om zelf keuzes over de inrichting van het onderwijs te maken. Dit in combinatie met landelijke examens en toezicht van de inspectie. 

Rol van ouders 

Naast de goede basis ziet het OESO ook verbeterpunten voor het Nederlandse onderwijs. Eén daarvan is een grotere rol voor ouders. Het OESO-rapport beveelt aan ouders meer te betrekken bij het leren van hun kinderen. Het is bekend dat gezins- en thuisfactoren een belangrijke bijdrage leveren aan het schoolsucces van kinderen. Het helpt enorm als ouders hun kinderen stimuleren en positief met hen in gesprek zijn over onderwijs en leren. Scholen kunnen een actievere rol innemen om partnerschap tussen ouder en de school te versterken. .  

Vroege selectie

In vergelijking met andere landen worden Nederlandse kinderen op jonge leeftijd geselecteerd op niveau. Het rapport van de OESO concludeert dat de uitkomsten van het onderwijssysteem relatief goed zijn. Een nadeel van de vroege selectie is de toenemende ongelijkheid. Er zijn grote verschillen tussen leerlingen op hetzelfde niveau. Daarnaast zien ze een toenemende ongelijkheid naar sociaal economische status. Niet alle kinderen krijgen dus dezelfde kansen, die zijn voor een deel afhankelijk van de omgeving waarin ze opgroeien. De OESO adviseert om nationale toetsen zwaarder te laten wegen en opstromen naar een hoger niveau makkelijker te maken.

Kansenongelijkheid

Eerder kwam ook de Onderwijsinspectie tot de conclusie dat de kansenongelijkheid in het onderwijs stijgt. Daar bovenop concludeerde gezondheidseconoom Bastian Ravesteijn onlangs dat een latere selectie de verschillen tussen arm en rijk verkleint. In zijn onderzoek in Finland vergeleek hij twee groepen kinderen. De ene groep bestond uit kinderen die met 11 jaar een keuze moesten maken. In de andere groep kozen leerlingen pas met 16 jaar. Kinderen met arme ouders deden het beter als ze op 16 jarige leeftijd een keuze maakten. Kinderen met rijke ouders deden het juist slechter en kwamen minder vaak op de universiteit terecht. Ook voor de gezondheid in het verdere leven verkleint een latere selectie verschillen tussen arm en rijk.

Motivatie van leerlingen

Nederlandse leerlingen zijn minder gemotiveerd dan de leerlingen in andere OESO landen. Daarnaast is het aantal echt goed presterende leerlingen kleiner. Het advies luidt: zorg dat leerkrachten beter in kunnen spelen op individuele leerlingen en beloon goede prestaties. Door bijvoorbeeld de mogelijkheid om op te stromen of om vakken op een hoger niveau te volgen.

Voor- en vroegschoolse educatie

Het rapport spreekt over een uitgebreid aanbod van voorzieningen, maar de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) kan beter. Onderwijs, kinderopvang en VVE zijn aparte voorzieningen. OESO pleit voor een meer geïntegreerde benadering. Minister Asscher is al een aantal jaar bezig met het integreren van peuterspeelzaalwerk en kinderopvang. Daarnaast heeft hij onlangs een plan naar de Tweede Kamer gestuurd waarin alle peuters de mogelijkheid krijgen om naar een voorschoolse voorziening te gaan. De Universiteit Utrecht deed onlangs een onderzoek naar de effectiviteit van VVE in de gemeente. Daaruit bleken kinderen versneld vooruit te gaan op rekenen en woordenschat. Lees daarover meer op de website www.nuvoorlaterutrecht.nl.

Leerkrachten, schoolleiders en schoolbesturen

Er zijn veel maatregelen genomen om het beroep leerkracht aantrekkelijker te maken. Er is nog winst te behalen in de begeleiding van de carrière, diversiteit in salaris en loopbaanmogelijkheden. Tussen schoolleiders zit veel verschil in kwaliteit. OESO adviseert om de beroepsgroep verder te professionaliseren. Schoolbesturen kunnen nog een slag maken in samenwerking en transparantie.

Reactie van de minister op het rapport

Minister Bussemaker heeft de OESO gevraagd om een rapport op te maken over het Nederlandse stelsel van onderwijs en voorschoolse voorzieningen. In de brief die ze meestuurt met het rapport zegt ze blij te zijn met het positieve oordeel. Aan een deel van de aanbevelingen wordt bovendien al een tijdje gewerkt. Komende periode bekijkt de minister met andere partijen hoe de aanbevelingen het beste verder uitgewerkt worden. Voor de zomer stuurt de minister een uitgebreide reactie op het rapport naar de Tweede Kamer.

Ouders betrekken en meer maatwerk 

Het valt Ouders & Onderwijs op dat een aantal van de aanbevelingen uit het OESO-rapport aansluit bij wensen van ouders. Zo geven veel ouders aan meer betrokken te willen zijn bij het onderwijs van hun kind. Overigens niet alleen als onderwijsondersteuner thuis of bij het begeleiden van activiteiten op school. Maar juist ook om mee te denken en mee te beslissen over belangrijke keuzes in de schoolloopbaan van hun kind.  
Ook meer ruimte voor maatwerk is de wens van veel ouders. Zij geven aan dat er meer maatwerk in het voortgezet onderwijs mogelijk moet zijn. Het onderwijs kan daarmee beter aansluiten bij de capaciteiten en kwaliteiten van scholieren. In het huidige onderwijssysteem bepaalt het slechtste vak op welk niveau een scholier onderwijs volgt. Kwaliteiten van de scholieren worden daardoor niet optimaal benut en vergroot. Ouders signaleren dat hun kinderen daardoor motivatie verliezen en hun talenten onbenut laten. 

Reacties en vragen  

Reageren op bovenstaande? Laat het ons weten via onderstaand formulier.   
Vragen over onderwijs? Kijk voor meer informatie op onze site. Antwoord niet gevonden? Stel dan uw vraag via vraag@oudersonderwijs.nl of bel kosteloos op schooldagen met 0800 - 5010 tussen 10.00 - 15.00.  

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?

Praat mee

* = Verplicht veld