VN Verdrag: er is er één jarig!

VN Verdrag: er is er één jarig!

Op 14 juli 2016 trad het VN Verdrag voor de rechten van personen met een handicap in Nederland in werking. Daar ging een lange voorbereiding aan vooraf. Inmiddels is het nu één jaar later zover dat er ook echt rekening gehouden kan worden met de gevolgen van deze ratificering. We kijken naar de huidige stand van zaken, met name met betrekking tot het onderwijs.

Implementatieplan

Er kwam een implementatieplan waarin voor de verschillende domeinen (mobiliteit, onderwijs, wonen, gezondheid, werk en dagbesteding) ambities en plannen werden gemaakt. Deze hangen samen met de thema’s bewustwording, participatie en toegankelijkheid.

Centraal in het Verdrag staat het bevorderen van inclusie en participatie van mensen met een handicap. Zo moet er een inclusieve samenleving ontstaan waarin iedereen mee kan doen. Een inclusieve samenleving die uitgaat van de belangrijke algemene beginselen: non-discriminatie, gelijke kansen, toegankelijkheid, menselijke waardigheid en persoonlijke autonomie.

Onderwijs

Het VN Verdrag is duidelijk voor wat betreft onderwijs. Personen met een handicap mogen niet worden buitengesloten van het algemene onderwijssysteem. Er moeten maatregelen genomen worden zodat iedereen op basis van gelijkheid deel kan nemen aan de maatschappij. Maatregelen die doeltreffend en individueel toegesneden zijn. Met het VN Verdrag ontstaat er een recht op toegankelijkheid van alle delen van de samenleving en dus ook onderwijs. Dit lijkt erg op de situatie van voor passend onderwijs, waarbij (ouders van) leerlingen die een rugzak kregen toegewezen konden kiezen of zij naar het regulier of speciaal onderwijs gingen.

De uitwerking in het implementatieplan gaat iets minder ver. Activiteiten in het kader van het Verdrag zijn vooral gericht op het verder ontwikkelen van passend onderwijs. In specifieke zin: het versterken van de mogelijkheden voor samenwerking tussen speciale en reguliere scholen. En: het versterken van de mogelijkheden voor kinderen om vanuit de zorg weer (meer) onderwijs te volgen. Maatwerk is daarbij een sleutelwoord.

Schoorvoetend richting inclusief onderwijs

Ook de rapportages van de geschillencommissie en het college voor de rechten van de mens tonen de huidige voorzichtigheid bij het implementeren van het VN Verdrag in het onderwijs. De geschillencommissie heeft een eerste inzicht gegeven met betrekking tot de toepassing van dit verdrag. Naar het oordeel van de commissie verandert er niet meteen iets aan de rechtsverhouding tussen een school en een ouder door dit Verdrag.

De kern in de voorbeelden die er nu zijn richt zich vooral op de vraag wat een redelijke belasting is voor een school. Als de school voldoende aanpassingen heeft gedaan houdt het een keer op, zo lijkt het nu nog te zijn. Het Verdrag is volgens de commissie vooral een aansporing aan de overheid om aan inclusie te werken en dit mogelijk te maken.

Ondertussen

Ondertussen zijn er verschillende partijen druk bezig met de implementatie van het VN Verdrag. Gemeenten willen er mee aan de slag, die hebben daarin contacten met onderwijs nodig en ouders gaan meer en meer kijken naar de gevolgen voor hun kinderen. Welke mogelijkheden levert de ratificering op? Betekent het echt dat er meer mogelijkheden komen voor personen met een handicap en hoe moet dat dan in de uitvoering van dit Verdrag? Mag ik verwachten dat er voor mijn kind (met een handicap) mogelijkheden komen op de buurtschool?

Het zijn vragen waar niet meteen antwoord op is. Er is ook niet meteen een inclusieve samenleving met de ratificering van dit verdrag. De grootste kans zit in de bereidwilligheid bij verschillende partijen om er echt werk van te maken. Onderwijs speelt daarin een cruciale rol. Hoe jonger mensen ervaren dat inclusief samenleven werkt hoe vanzelfsprekender dat is voor volwassenen.

Nederland deed tien jaar over de ratificering van het Verdrag. Het is te hopen dat de implementatie van het Verdrag een stuk sneller gaat. 

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?