De kleuterperiode

Groep 0Groep 1Groep 21-oktobergrens1-januarigrens

Voor de kleuterperiode gelden iets andere regels dan voor de andere jaren op de basisschool. Leerlingen stromen meestal kort na hun vierde verjaardag in en zitten dus vaak niet een volledig schooljaar in groep 1. Afhankelijk van hun ontwikkeling gaan ze naar groep 2. 

De eerste schooldag

Kinderen van 4 jaar mogen naar de basisschool. De leerplicht geldt vanaf 5 jaar. De school heeft elke maand minimaal een toelatingsmoment, dat is verplicht. Scholen zijn dus niet verplicht om vierjarigen een compleet onderwijsprogramma aan te bieden. Er kunnen dus elke maand nieuwe leerlingen in de klas bij komen. Elke leerling start in groep 1 en gaat normaal gesproken na het schooljaar door naar groep 2 en daarna groep 3. Wanneer de school van mening is dat een leerling nog niet klaar is voor de volgende groep kan de school besluiten de leerling nog een jaar langer te laten kleuteren. Of andersom; als de school denkt dat de leerling al eerder klaar is voor de volgende groep kan de school de leerling door laten stromen. Sommige scholen laten leerlingen starten in een zogenaamde groep 0. Deze term bestaat formeel gezien niet en hoort niet te betekenen dat leerlingen daardoor automatisch langer kleuteren.

Voor 6e verjaardag 5 uur thuis houden

Voor sommige kleuters kan een hele schoolweek nog te vermoeiend zijn. Dan is een vrijstelling mogelijk en dan mag u uw kind tot de 6e verjaardag 5 uur per week thuishouden. Hiervoor heeft u geen toestemming nodig. U moet het wel melden bij de schooldirecteur. Als uw kleuter het nodig heeft, kunt u de vrijstelling uitbreiden met maximaal 5 extra uren. U kunt uw kind dus maximaal 10 uren per week thuishouden tot de 6e verjaardag. Hiervoor heeft u wel speciale toestemming van de schooldirecteur nodig. 

Kleutertoetsen

De kleutertoetsen zijn niet verplicht, maar worden op veel basisscholen gebruikt om de voortgang van kleuters te meten. Het kabinet heeft besloten om de kleutertoetsen af te schaffen omdat hier veel kritiek op is, ook vanuit leerkrachten. Het zou niet bij de ontwikkeling van kleuters passen om met schoolse toetsen te meten hoe ze ervoor staan. Kleuters ontwikkelen zich spelenderwijs en in sprongen. Een toets met een opgavenboekje, pen en papier doet daar geen recht aan. Leraren kunnen de ontwikkeling van kleuters op verschillende andere manieren blijven volgen zoals met spelletjes, observaties en gesprekken. Scholen mogen zelf bepalen hoe ze dat doen. 

Overgaan en zittenblijven

Naast de algemene regels voor overgaan en zittenblijven heeft de school specifiek beleid voor instroom, overgaan en zittenblijven in de kleuterperiode. In de Wet op het primair onderwijs staat dat een leerling in acht schooljaren een ononderbroken ontwikkelingsproces doorloopt. De voortgang van de leerling staat dus voorop bij de beslissing tot een langere of kortere kleuterperiode. Een leerling die langer dan twee jaar kleutert dient dus extra onderwijsaanbod te krijgen. Een leerling die korter dan twee jaar kleutert slaat geen stappen in de ontwikkeling over. Het beleid van de school moet volgens de Onderwijsinspectie afgestemd zijn op de ontwikkeling van de leerlingen. Langer kleuteren telt formeel niet mee als blijven zitten. Leerlingen die na de kerstvakantie op school starten blijven vaker langer kleuteren. Dit mag echter geen automatisme zijn. De school kijkt altijd naar de ontwikkeling van de leerling. Vooral bij leerlingen die in de herfst jarig zijn ontstaat nog wel eens discussie over het overgaan. Uit onderzoek blijkt dat langer kleuteren meestal geen langdurig gunstig effect heeft op de prestaties van leerlingen. In 2016 is er een groot onderzoek uitgevoerd naar en een brochure uitgebracht over de doorstroom van kleuters naar groep 3.

Tot 1985: de 1-oktobergrens

Voor de overgang van groep 2 naar groep 3 kijken sommige basisscholen naar de leeftijd van een leerling. Dit heeft te maken met de vroegere 1-oktobergrens. Tot 1985 mocht een kind alleen van de kleuterklas naar de lagere school als hij vóór 1 oktober 6 jaar werd. In 1985 is deze regeling afgeschaft en sindsdien kijken scholen naar de ontwikkeling van een leerling. Sommige scholen passen deze regeling echter nog steeds toe, bijvoorbeeld door leerlingen in een groep 0 te plaatsen. Er zijn ook scholen die de grens op 1 januari stellen. Een beslissing tot overgaan of zittenblijven mag niet alleen op basis van geboortedatum worden genomen, maar moet ook onderwijskundig en/of sociaal-emotioneel onderbouwd worden.

Doorgaande ontwikkeling

Scholen kunnen de ontwikkeling van leerlingen op verschillende manieren bijhouden. Veel scholen gebruiken toetsen om de vorderingen van leerlingen in kaart te brengen. Daarnaast is er ook aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. De school bepaalt zelf hoe zij de ontwikkeling van leerlingen volgt en legt dat vast in beleid. De school houdt in een leerlingdossier bij hoe de leerling zich ontwikkelt.

Inhoud van het kleuteronderwijs

Voor kleuters is het belangrijk om spelenderwijs te leren. Stap voor stap wordt de overgang naar het schoolse leren gemaakt. Er zijn een aantal regels voor het onderwijs aan kleuters, de Onderwijsinspectie ziet hierop toe:

  • Er is een breed aanbod. Van de poppenhoek tot beginnende geletterdheid.
  • Het kleuteronderwijs sluit aan op groep 3 en verder.
  • De inhoud van het onderwijs sluit aan op de ontwikkeling van kleuters.
  • In de schoolgids staat welke doelen de school wil behalen en hoe de school de ondersteuning van het jonge kind vormgeeft.

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?