Zorgplicht

SamenwerkingsverbandToelatingVerwijderingMedezeggenschapsraad

Wanneer een leerling extra ondersteuning nodig heeft, is de school verplicht om die ondersteuning te verzorgen. Dat wordt zorgplicht genoemd. Het maakt niet uit of de leerling nieuw is op school of al op school zit. Samen met ouders zoekt de school de best passende plek voor de leerling.

Allereerst kijkt de school of er een goede plek op de eigen school is voor het kind. Als blijkt dat de school niet de juiste begeleiding kan bieden, zoeken ze naar een andere plek. Dat kan op een andere school zijn of op een speciale school. In het schoolondersteuningsprofiel leggen scholen vast welke ondersteuning zij kunnen bieden. Leraren en ouders hebben hierop een adviesbevoegdheid via de medezeggenschapsraad van de school.

Ondersteuningsbehoefte

De zorgplicht geldt voor kinderen die extra ondersteuning op school nodig hebben. Kinderen zonder deze behoefte vallen niet onder de zorgplicht. Voor hen geldt gewoon de aanmeldprocedure van de school. Heeft een kind (mogelijk) extra ondersteuning of (medische) zorg nodig, geef dit dan aan bij de school.

Aanmelding

Ouders melden hun kind schriftelijk aan. Als u niet de beschikking heeft over een formulier van de school van keuze kunt u ook een brief sturen met de benodigde aanmeldgegevens erin. Deze brief geldt dan als aanmelding. U dient te vermelden: de volledige naam van uw kind, het geslacht, de geboortedatum en het persoonsgebonden nummer (BSN). Voor de aanmelding geldt: 

  • Er is plaats op de school, de school zit niet vol. Als een school (bijna) vol is dan moet de school dit duidelijk communiceren. Bijvoorbeeld op de website. Dit vol geldt dan voor alle leerlingen die zich aanmelden. Scholen mogen bijvoorbeeld niet een aanmelding weigeren omdat ze teveel kinderen met een beperking binnen de school hebben. 
    In sommige regio’s geldt een specifieke toelatingsprocedure bijvoorbeeld met een lotingsysteem. De school of de gemeente kan u hierover informeren.
  • Ouders onderschrijven de (religieuze) grondslag van de school.
  • Voor het basisonderwijs geldt dat aanmelden kan vanaf 3 jaar.
  • Voor het voortgezet onderwijs geldt dat een school een leerling alleen hoeft aan te nemen als het schooladvies van de basisschool past bij het niveau waarvoor de leerling wordt aangemeld. Een leerling met VMBO-advies hoeft bijvoorbeeld niet aangenomen te worden op het VWO. Dit mag overigens wel. 
  • Als u uw kind op meerdere scholen aanmeldt, geef dit dan aan bij de scholen. De school van de eerste voorkeur krijgt dan de zorgplicht. Dit is niet automatisch zo maar over het algemeen is dit wel de richtlijn.
  • De aanmelding gebeurt schriftelijk. Dit kan op het aanmeldformulier van de school maar kan ook door zelf de gegevens door te geven. 

Schoolondersteuningsprofiel en basisondersteuning

Voor de aanmelding op de school is het goed om te bekijken of deze school in staat is uw kind het onderwijs te geven dat hij/zij nodig heeft. Dit kunt u vinden in het schoolondersteuningsprofiel van de school. Elke school heeft een schoolondersteuningsprofiel. Daarin staat beschreven wat deze school aan (extra) ondersteuning kan bieden. Alle scholen bieden minimaal de basisondersteuning. De basisondersteuning geldt voor alle scholen in het samenwerkingsverband van de school. Dit hebben de scholen met elkaar afgesproken. 

Het schoolondersteuningsprofiel staat meestal op de website van de school (soms in het schoolplan). Als u het schoolondersteuningsprofiel niet kunt vinden kunt u er om vragen bij de school. Zij moeten het je dan verstrekken. Als er geen schoolondersteuningsprofiel aanwezig is, is het goed hier melding van te maken. Dat mag namelijk niet. 

Start zorgplicht

Nadat de ouders hun kind schriftelijk hebben aangemeld, gaat de zorgplicht in. Na aanmelding heeft de school 6 weken de tijd om te beslissen over de toelating van de leerling. Deze periode kan eenmaal met 4 weken worden verlengd. De school onderzoekt eerst of ze de leerling zelf de extra onderwijsondersteuning kan bieden, eventueel met extra ondersteuning vanuit het (voortgezet) speciaal onderwijs of van het samenwerkingsverband. Soms heeft de school meer informatie nodig om dit goed te beoordelen. Scholen kunnen daarvoor om extra informatie vragen bij de ouders. Kan de school zelf geen passende onderwijsplek bieden, dan moeten zij een passende plek op een andere reguliere of speciale school regelen. Dat gebeurt in overleg met de ouders.

Als het niet gaat zoals het moet 

Het komt helaas nog voor dat scholen de zorgplicht niet nakomen. Of dat het overleg met ouders niet goed verloopt. Er zijn dan een aantal mogelijkheden: 

  • Voor het geval dat een school de zorgplicht niet uitvoert, kunt u melding doen bij de inspectie van onderwijs. Zij gaan dan actie ondernemen naar de school om te zorgen dat ze toch de zorgplicht uitvoeren.
  • Als u het niet eens bent met de visie van de school, of u komt anderszins niet op een goede manier met de school in overleg dan kunt u vragen om ondersteuning hierbij. Elk samenwerkingsverband heeft afspraken gemaakt over de manier waarop ouders worden ondersteund en zij kunnen je ook uitleggen hoe het zit.
  • U kunt uw vraag voorleggen aan Ouders & Onderwijs via 0800-5010 (gratis bereikbaar tussen 10-15 uur) of vraag@oudersonderwijs.nl. Zij kunnen u op weg helpen. 
  • U kunt hulp inschakelen van een onderwijsconsulent wanneer uw kind uiteindelijk niet naar school kan of wanneer u er samen met school niet uitkomt over wat een passende plek is.
  • Als er sprake is van een onoverbrugbaar verschil van mening kunt u bij de geschillencommissie passend onderwijs een geschil voorleggen over het (wel of niet) toelaten of verwijderen van uw kind. 

Wanneer geldt de zorgplicht niet?

De zorgplicht geldt in een aantal gevallen niet:

  • Als de school waar het kind is aangemeld vol is.
  • Indien de ouders weigeren de grondslag van de school te onderschrijven.
  • Wanneer leerlingen bijvoorbeeld een taalachterstand hebben en extra ondersteuning nodig hebben om die achterstand in te lopen. Voor de bestrijding van achterstanden zijn middelen beschikbaar bij de scholen en de gemeenten.
  • Bij aanmelding tot een instelling van cluster 1 of 2. Deze instellingen maken geen deel uit van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en hebben een eigen toelatingsprocedure. Voor cluster 1 en 2 wordt daarom niet gesproken over zorgplicht maar over ondersteuningsplicht. Zorgtoewijzing in cluster 1 en 2 zal plaatsvinden door een Commissie van onderzoek die landelijk vastgestelde indicatiecriteria volgt.
  • In het voortgezet onderwijs moet het bevoegd gezag eerst beoordelen of een kind voldoet aan de vooropleidingseisen. Voldoet het kind daaraan niet (bijvoorbeeld, een vmbo-leerling meldt zich aan op een vwo), dan is de zorgplicht niet van toepassing.

Verwijdering

De zorgplicht houdt ook in dat een school een leerling pas mag verwijderen als een andere school bereid is gevonden die leerling toe te laten. Zo wordt voorkomen dat een leerling thuis komt te zitten.

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?