Medewerkers in de klas

LeerkrachtDocentOnderwijsassistentStagiairLesgeven

In de meeste gevallen staat er een bevoegde leerkracht voor de klas. Een klassen- of onderwijsassistent ondersteunt soms de leerkracht. Ook staat er soms een stagiair of leraar in opleiding voor de klas. Bij uitzondering is het mogelijk om tijdelijk een onbevoegde leerkracht aan te stellen.

Leerkracht

De leerkracht is voor u en uw kind de belangrijkste medewerker van de school. Deze geeft uw kind les en ziet uw kind regelmatig. De eisen waaraan een leerkracht moet voldoen, staan in de wet. Dit worden bekwaamheidseisen genoemd. De school is verantwoordelijk voor de bekwaamheid van leerkrachten en houdt de ontwikkeling hiervan bij in een dossier. In de CAO staat wat een leerkracht allemaal moet doen en kunnen. In de CAO staat ook een overzicht van alle mogelijke functies in het onderwijs. Wilt u meer weten? Dan kunt u kijken in de CAO basisonderwijs of de CAO voortgezet onderwijs.

Basisschool

In het basisonderwijs krijgt uw kind de hele dag van dezelfde leerkracht les. Deze leerkracht is verantwoordelijk voor de klas. Vaak krijgen kinderen les van meerdere leerkrachten die elkaar gedurende de week afwisselen. Elke leerkracht heeft een diploma van de PABO.

Voor de gymles gelden extra eisen. Elke leerkracht mag gymles geven aan groep 1 en 2, maar om gymles te geven aan de groepen 3 t/m 8 moet er een speciale bevoegdheid zijn. In het speciaal onderwijs mag elke leerkracht gymles geven tot kinderen de leeftijd van 7 jaar hebben bereikt. De PO-raad heeft hierover meer informatie.

Middelbare school

Op de middelbare school krijgen kinderen voor elk vak een andere docent. Deze leerkrachten zijn verantwoordelijk voor de resultaten bij hun vak. Het aanspreekpunt voor leerlingen en ouders is vaak de mentor, die naast de reguliere uren ook mentoruren geeft. In het voortgezet onderwijs kunnen leerkrachten twee soorten bevoegdheid hebben:

  • Eerstegraads onderwijsbevoegdheid: deze leerkrachten kunnen lesgeven aan alle klassen van de havo, het vwo en het vmbo.
  • Tweedegraads onderwijsbevoegdheid: deze leerkrachten kunnen lesgeven aan de eerste drie klassen van de havo en het vwo en alle klassen van het vmbo.

Klassen- en onderwijsassistent

De klassenassistent ondersteunt de leerkracht in de klas bij het klaarzetten en opruimen van de les(materialen). De onderwijsassistent begeleidt daarnaast ook kleine groepen leerlingen in het leerproces. Beiden werken onder verantwoording van de leerkracht. Het is daarom niet de bedoeling dat zij zelfstandig voor de klas staan en worden ingezet voor taken waar zij niet voor zijn opgeleid en/of niet voor worden beloond. Staat er toch een onderwijsassistent voor de klas? Dan moet dit altijd gebeuren onder de verantwoordelijkheid van een bevoegde leerkracht. Die is tevens het aanspreekpunt als er problemen ontstaan.

Stagiair

Een stagiair, die in opleiding is, is niet bevoegd tot het zelfstandig verzorgen van onderwijs aan een groep leerlingen. De student mag les geven en zelfstandig taken uitvoeren onder supervisie en eindverantwoordelijkheid van een bevoegde leerkracht. Hoe die zelfstandigheid wordt ingevuld is afhankelijk van de context waarbinnen de student functioneert, dit ter beoordeling van de bevoegde leerkracht en onder de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur.

Leraar in opleiding

Een leraar in opleiding (lio) is een student die de lerarenopleiding bijna heeft afgerond en tegelijkertijd lesgeeft op een school. Een lio heeft nog geen onderwijsbevoegdheid, maar mag wel lesgeven zonder begeleiding van een leerkracht. De school en de lio maken samen afspraken over de taken en activiteiten die de lio uitvoert. De Rijksoverheid geeft meer informatie over de regels voor een leraar in opleiding.

Lesgeven zonder bevoegdheid

Daarnaast kan het onderwijs bij uitzondering gegeven worden door een onbevoegde leerkracht. Dit kan in de volgende situaties:

  • De leerkracht is nog in opleiding, zie hierboven.
  • Bij ziekte van een leerkracht mag een onbevoegde leerkracht maximaal een jaar de lessen overnemen. Dit mag alleen als de school geen andere opties heeft.
  • De leerkracht is een zij-instromer: dit is iemand die vanuit een ander beroep leerkracht wil worden of een lesbevoegdheid wil halen in een ander vak. Een zij-instromer moet binnen twee jaar de benodigde lesbevoegdheid halen.
  • Tweedegraads leerkrachten mogen maximaal één jaar lesgeven in de bovenbouw van de havo of het vwo. Dit mogen maximaal 50% van hun lessen zijn, de rest van de lessen blijven ze aan de onderbouw geven. De school moet dit bij de Onderwijsinspectie melden.
  • Voor sommige vakken is er geen lerarenopleiding. Een leerkracht mag dan lesgeven als hij voldoet aan de bekwaamheidseisen.

Verklaring Omtrent het Gedrag

Alle leerkrachten en veel andere medewerkers van de school hebben een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig.

Meer informatie

  • Deel deze informatie
  • Goed artikel?